หน้าแรก     สารบัญ     พิมพ์     ออก กลับ  4/4 ต่อไป 
วิชาเศรษฐศาสตร์มหภาค 1 : รหัสวิชา 05-711-102
หน่วยที่ 11 นโยบายการคลัง - รายจ่ายของรัฐบาล - งบประมาณ - นโยบายการคลัง



รายจ่ายของรัฐบาล

งบประมาณ

งบประมาณเป็นแผนทางการเงินของรัฐบาลเกี่ยวกับรายรับและรายจ่ายของรัฐบาล
งบประมาณประเทศไทย เริ่ม 1 ต.ค. – 30 ก.ย. ปีถัดไป ประเทศไทยที่มีระบบการปกครองแบบประชาธิปไตยจะเสนองบประมาณปีละครั้ง แต่ถ้ารัฐบาลจำเป็นอาจเสนองบประมาณระหว่างปีต่อสภาก็ได้ แต่ไม่นิยมปฏิบัติ
การที่รัฐบาลต้องทำงบประมาณ เพราะเงินที่นำมาใช้จ่ายไม่ใช่เงินของคณะรัฐบาลแต่เป็นเงินประชาชน
(จากเก็บภาษี) ดังนั้นเพื่อป้องกันการใช้อย่างสุรุ่ยสุร่าย ขาดความระมัดระวัง จึงต้องมีการทำแผนและการตรวจสอบ

ประเภทของงบประมาณ สามารถทำได้ 2 ประเภท


1) งบประมาณสมดุล (Balance Budget)
2) งบประมาณไม่สมดุล (Unbalanced Budget) แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ
ก. งบประมาณเกินดุล (Surplus Budget)
ข. งบประมาณขาดดุล (Deficit Budget)

งบประมาณสมดุล หมายถึง งบประมาณที่รายรับรวมเท่ากับรายจ่ายรวมงบประมาณชนิดนี้จัดทำในขณะที่
ภาวะเศรษฐกิจมีเสถียรภาพ

งบประมาณไม่สมดุล หมายถึง งบประมาณที่รายรับรวมไม่เท่ากับรายจ่ายรวม

งบประมาณเกินดุล หมายถึง งบประมาณที่รายรับรวมมากกว่ารายจ่ายรวม
การจัดทำในขณะภาวะเศรษฐกิจเกิดเงินเฟ้อ

งบประมาณขาดดุล หมายถึง งบประมาณที่รายรับรวมน้อยกว่ารายจ่ายรวมการจัดทำในขณะภาวะเศรษฐกิจ
ตกต่ำ

ขั้นตอนการจัดทำงบประมาณ

ส่วนราชการต่าง ๆ เป็นผู้จัดทำงบประมาณเสนอขอความเห็นชอบต่อฝ่ายนิติบัญญัติ การจัดทำงบประมาณ แบ่งเป็น 3 ขั้นตอน คือ
1) การจัดเตรียมงบประมาณ
2) การอนุมัติงบประมาณ
3) การบริหารและควบคุมงบประมาณ

นโยบายการคลัง


นโยบายการคลัง หมายถึง นโยบายของรัฐบาลที่เกี่ยวข้องกับรายรับและรายจ่ายเงินเพื่อให้ผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจเป็นไปตามที่รัฐบาลต้องการ

เครื่องมือของนโยบายการคลัง


1) รายจ่ายในการซื้อสินค้าหรือบริการของรัฐบาล
2) ภาษีและเงินโอน

ประเภทของนโยบายการคลัง


การจำแนกนโยบายการคลังตามลักษณะการทำงาน แบ่งได้ 2 ลักษณะ คือ
1) นโยบายการคลังอัตโนมัติ
2) นโยบายการคลังแบบตั้งใจ

การจำแนกนโยบายการคลัง ตามลักษณะปัญหาเศรษฐกิจที่ต้องแก้ไข แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ
1) นโยบายการคลังแบบขยายตัว
2) นโยบายการคลังแบบหดตัว